Hamilton aprendeu a tocar inicialmente o piano, aínda que aos 17 anos decidiuse polo saxo tenor. Trasladado a Nueva York, en 1976, obtendrá os seus primeiros traballos da man de Roy Eldridge, tocando con Hank Jones, a cantante Anita O'Day e na big band de Benny Goodman. En 1977, grava o seu primeiro álbum, que o convirte no primero cabecilla do neo tradicionalismo, nos anos seguintes, seguirá colaborando con músicos de swing, como Joe Venuti, Warren Vaché ou Connie Kay. Despois formará un trío estable, que o acompañará en grabacións e xiras, e colaborará cos "Newport All star" de George Wein.
Moitos autores sinalan a paradoxa de que Hamilton, que aprendeu a tocar o saxo na época post-Coltrane, desarrolle un estilo propio, caluroso e inventivo, basado case exclusivamente nas escolas anteriores a Charlie Parker. Especialmente, está influido por saxofonistas de sonido recio, como Coleman Hawkins, Chu Berry ou Ben Webster.
Trátase do músico de jazz de maior impacto mediático dos últimos vintecinco anos e un dos grandes trompetistas da historia. Wynton Marsalis é o abanderado do neoclasicismo no jazz, cun estilo clásico e tecnicamente impecable ao swing e ás lecturas máis modernas do bebop.
A entrada de Marsalis na escena do jazz a comezos dos oitenta rompeu coa inercia da decantación dos xóvenes intérpretes pola fusión: Wynton non só aposta por un jazz acústico e apegado á tradición, senon que exerce ademáis unha labor crítica combativa contra practicamente todo o jazz de vanguardia realizado dende mediados dos sesenta, considerándoa música fóra dos límites do que se pode considerar jazz.
